1. Prawo pracy
  2. Nieruchomości/Najem
  3. Podatki
  4. Pomoc i ulgi finansowe dla SME
  5. Zmiany w Kodeksie spółek handlowych
  6. Kredyt konsumencki
  7. Pobyt oraz wizy dla cudzoziemców
  8. Turystyka i podróże
  9. Polski Fundusz Rozwoju
    1. Prawo pracy
      1. Przestój i skrócony wymiar czasu pracy
        1. Przedsiębiorcy, którzy:
          • odnotują spadek obrotów gospodarczych nie mniejszych niż o 15% w ciągu 2 kolejnych miesięcy przypadających po 1 stycznia 2020 roku w porównaniu do analogicznych miesięcy w 2019 roku, albo 25% z miesiąca na miesiąc w 2020 roku,
          • na koniec 3. kwartału 2019 roku nie zalegali z zapłatą należności publicznoprawnych,
          • w stosunku do których nie zachodzą przesłanki zgłoszenia wniosku o upadłość,

           
          są uprawnieni do wprowadzenia przestoju ekonomicznego lub skróconego wymiaru czasu pracy oraz mogą wnioskować o dofinansowanie do wypłat na rzecz osób zatrudnionych ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP).

        2.  

        3. Wsparcie przysługuje na wypłaty m.in. dla pracowników oraz zleceniobiorców podlegających obowiązkowo składkom na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.
           
        4. Wprowadzenie przestoju ekonomicznego lub skróconego wymiaru czasu pracy wymaga uzgodnienia ze związkami zawodowymi lub przedstawicielami pracowników.
           
        5. Przy obniżonym wymiarze czasu pracy:
          • pracownicy powinni za ten czas otrzymać wynagrodzenie nie mniejsze niż minimalne wynagrodzenie za pracę, z uwzględnieniem wymiaru czasu pracy;
          • pracodawca może obniżyć wymiar czasu pracy maksymalnie o 20%, nie więcej niż do ½ etatu.
             
        6. Wynagrodzenie może zostać dofinansowane do wysokości połowy wynagrodzenia, jednak nie więcej niż 40% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału ogłaszanego przez Prezesa GUS na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, obowiązującego na dzień złożenia wniosku.
           
        7. Przy przestoju ekonomicznym:
          • pracownicy mają za ten czas otrzymać wynagrodzenie obniżone maksymalnie do 50% i nie niższe niż minimalne wynagrodzenie za pracę (z uwzględnieniem wymiaru czasu pracy) oraz
          • w ramach dofinansowania pozostałej części wynagrodzenia (po obniżce) pracodawcy otrzymają środki z dofinansowania z FGŚP w wysokości do 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę (z uwzględnieniem wymiaru czasu pracy). Dofinansowanie nie będzie przysługiwać do wynagrodzeń osób, których wynagrodzenie w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o dofinansowanie przekroczyło 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej z poprzedniego kwartału.
             
        8. Świadczenia mogą być przyznawane na okres 3 miesięcy. Rada Ministrów może wydać rozporządzenie, mocą którego przedłuży ten okres.
           
        9. O przyznaniu dofinansowania decyduje kolejność wniosków!
      2.  

      3. Zapewnienie większej elastyczności czasu pracy
        1. Pracodawcy spełniający kryteria (tj. istotny spadek obrotów, niezaleganie ze zobowiązaniami publicznoprawnymi) mają możliwość:
          • ograniczenia minimalnego nieprzerwanego odpoczynku pracownika – dobowego (8h zamiast 11h) i tygodniowego (32h zamiast 35h),
          • zastosowania mniej korzystnych warunków zatrudnienia pracowników niż wynikające z zawartych umów o pracę (w zakresie i w czasie uzgodnionym w porozumieniu ze związkami zawodowymi lub reprezentacją pracowników).
          • wprowadzenia systemu równoważnego czasu pracy z możliwością wydłużenia dobowego czasu pracy do 12h przy wydłużonym do 12 miesięcy okresie rozliczeniowym (w porozumieniu ze związkami zawodowymi lub reprezentacją pracowników).
             
      4. Infrastruktura krytyczna:
        1. W czasie stanu epidemii lub zagrożenia epidemicznego pracodawcy prowadzący działalność polegającą na zapewnieniu funkcjonowania systemów i obiektów infrastruktury krytycznej (w tym energetyka, sieci teleinformatyczne, zaopatrzenie w wodę, stacje paliw) oraz ich podwykonawcy mogą w tym celu odpowiednio:
          • zmienić systemy i rozkłady czasu pracy,
          • zobowiązywać do pracy w godzinach nadliczbowych.
        2.  

        3. Pracodawca jest zobowiązany zapewnić pracownikowi zakwaterowanie i wyżywienie niezbędne do realizacji obowiązków pracowniczych. Pracownik w tym czasie nie może korzystać z urlopów (w tym urlopu na żądanie).
           
      5. Obowiązek raportowania umów o dzieło:
        1. Na płatnika składek lub osobę fizyczną zlecającą dzieło nałożono obowiązek poinformowania ZUS o zawarciu każdej umowy o dzieło, jeżeli umowa taka zawarta została z osobą, z którą nie pozostaje w stosunku pracy lub jeżeli w ramach takiej umowy nie wykonuje pracy na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy. Termin poinformowania ZUS wynosi 7 dni.
        2.  

        3. Celem jest umożliwienie ZUS weryfikowania istnienia obowiązku ubezpieczeń społecznych osób wykonujących umowy o dzieło.
           
      6. Badania lekarskie:
        1. Czasowe zawieszenie obowiązku wykonywania przez pracowników okresowych badań profilaktycznych.
        2.  

        3. Nie dotyczy to badań wstępnych i kontrolnych! W zakresie tych badań wprowadzono możliwość wykonywania ich w innym trybie. W przypadku braku dostępności lekarza uprawnionego do przeprowadzenia badania wstępnego lub kontrolnego, badanie takie może przeprowadzić i wydać orzeczenie lekarskie inny lekarz. Orzeczenie to traci moc po upływie 30 dni od dnia odwołania stanu epidemii.
           
        4. Po odwołaniu stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, pracodawca i pracownik są obowiązani niezwłocznie podjąć wykonywanie zawieszonych obowiązków i wykonać je w okresie nie dłuższym niż 60 dni od dnia odwołania stanu.
           
        5. Niezależnie od zmian wprowadzonych ustawą, w tych nadzwyczajnych okolicznościach pracodawca może sam wprowadzić dodatkowe badania pracowników, np. mierzenie temperatury, aby zapewnić bezpieczeństwo pracy innym.
           
      7. Wydłużenie terminów na wdrożenie Pracowniczych Planów Kapitałowych:
        1. Wydłużeniu o 6 miesięcy ulegają terminy na uruchomienie PPK przez pracodawców zatrudniających od 50-249 osób:
          • termin na uzgodnienie instytucji finansowej – do 27 września 2020 roku (zamiast do 24 marca 2020 roku),
          • termin na zawarcie umowy o zarządzanie PPK (zakontraktowanie wybranej instytucji finansowej) – do 27 października 2020 roku (zamiast do 24 kwietnia 2020 roku),
          • termin na zawarcie umowy o prowadzenie PPK (zapisanie pierwszych pracowników do PPK) – do 10 listopada 2020 roku (zamiast do 11 maja 2020 roku).
    2. Nieruchomości/Najem
      1. Najem w większych obiektach handlowych:
        1. Wsparcie najemców powierzchni w obiektach handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2 w drodze wygaszania wzajemnych zobowiązań stron umowy najmu, dzierżawy lub innej podobnej umowy, przez którą dochodzi do oddania do używania powierzchni handlowej.
      2.  

      3. Najem nieruchomości:
        1. Możliwość przedłużenia do dnia 30 czerwca 2020 roku umów najmu lokalu zawartych przed dniem wejścia w życie regulacji na warunkach dotychczasowych w drodze jednostronnego oświadczenia woli najemcy.
        2.  

        3. Zablokowanie możliwości wypowiedzenia przez wynajmujących umowy najmu lub wysokości czynszu do dnia 30 czerwca 2020 roku – nie różnicuje się umów najmu lokalu od pozostałych umów najmu w tym zakresie.
           
        4. Możliwość przedłużenia trwającego okresu wypowiedzenia umowy najmu lokalu mieszkalnego do 30 czerwca 2020 roku w drodze jednostronnego oświadczenia woli najemcy.
           
      4. Podatki i opłaty związane z nieruchomościami:
        1. Możliwość wprowadzenia za część 2020 roku zwolnień od podatku od nieruchomości za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej wskazanym grupom przedsiębiorców, których płynność finansowa uległa pogorszeniu ze względu na konsekwencje epidemii COVID-19.
        2.  

        3. Możliwość przedłużenia dla ww. grup przedsiębiorców terminu płatności rat podatku od nieruchomości płatnych w kwietniu, maju i czerwcu 2020 roku, nie dłużej niż do 30 września 2020 roku.
           
        4. Przesunięcie terminu płatności opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego za 2020 rok do 30 czerwca 2020 roku.
           
        5. Możliwość umorzenia w całości albo w części, odroczenia spłaty lub rozłożenia na raty należności pieniężnych z tytułu gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa, tj. oddania nieruchomości w najem, dzierżawę lub użytkowanie, przypadających za okres stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, na wniosek podmiotu, którego płynność finansowa uległa pogorszeniu w związku ze stanem epidemii.
    3. Podatki
      1. Wsteczne rozliczenie straty:
        1. Możliwość wstecznego rozliczenia przez podatników PIT i CIT strat podatkowych w sytuacji uzyskania w danym roku przychodów niższych o co najmniej 50% od przychodów uzyskanych w poprzednim roku.
        2.  

        3. Przysługuje ono do wysokości 5 milionów złotych i jest przyznawane na podstawie złożonej przez podatnika korekty (w przypadku upływu terminu do złożenia zeznania).
      2.  

      3. Odliczenie wartości darowizn:
        1. Możliwość odliczenia w podatku PIT i CIT darowizn (pieniężnych i rzeczowych), przekazanych na rzecz określonej kategorii podmiotów w okresie od dnia 1 stycznia 2020 roku do dnia 30 września 2020 roku na przeciwdziałanie epidemii COVID-19.
           
      4. Rezygnacja z uproszczonych zaliczek:
        1. Możliwość rezygnacji z uproszczonych zaliczek za 2020 rok przez tzw. małych podatników PIT i CIT i obliczania zaliczek miesięcznych od bieżących dochodów.
           
      5. Jednorazowe odpisy amortyzacyjne związane z produkcją towarów do walki z COVID-19:
        1. Możliwość dokonywania przez podatników PIT i CIT jednorazowych odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej środków trwałych nabytych w celu produkcji towarów związanych z przeciwdziałaniem epidemii COVID-19 i wprowadzonych do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych w 2020 roku.
           
      6. Podatek od sprzedaży detalicznej:
        1. Przedłużono stan zawieszenia obowiązywania ustawy o podatku od sprzedaży detalicznej do dnia 1 stycznia 2021 roku. Tym samym tzw. podatek handlowy w dalszym ciągu nie będzie obowiązywał.
           
      7. Prolongata:
        1. Rezygnacja z tzw. opłaty prolongacyjnej z tytułu rozłożenia na raty lub odroczenia terminu płatności podatków i zaległości podatkowych wraz z odsetkami w przypadku złożenia wniosku w okresie obowiązywania stanu epidemicznego albo stanu epidemii albo w okresie 30 dni po ich odwołaniu. Opłata prolongacyjna zastępuje odsetki za zwłokę. Urzędy skarbowe – po uzgodnieniu z podatnikiem – nie będą naliczały opłat za brak płatności podatków.
           
      8. Wydłużony termin płatności zaliczek na podatek od wynagrodzeń:
        1. Wydłużenie terminu na przekazanie przez płatnika zaliczek na podatek od wynagrodzeń pobranych w marcu i kwietniu 2020 roku do dnia 1 czerwca 2020 roku w przypadku poniesienia przez płatników negatywnych konsekwencji ekonomicznych z powodu epidemii COVID-19. Dotyczy to m.in. przychodów ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej lub spółdzielczego stosunku pracy.
           
      9. Plik JPK_VAT:
        1. Odroczenie do dnia 1 lipca 2020 roku obowiązku składania nowego pliku JPK_VAT (deklaracja wraz z ewidencją).
           
      10. Raportowanie schematów podatkowych:
        1. Zawieszenie terminów raportowania schematów podatkowych w okresie od dnia 31 marca 2020 roku do odwołania stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii, nie dłużej jednak niż do dnia 30 czerwca 2020 roku.
           
      11. Nowa matryca stawek VAT:
        1. Przesunięcie terminu wprowadzenia nowej matrycy stawek VAT z dnia 1 kwietnia 2020 roku na 1 lipca 2020 roku. Po zmianie nie będzie już obowiązywało PKWiU 2008, a do klasyfikacji wyrobów i usług będzie stosowane PKWiU 2015 i nomenklatura scalona (CN).
           
      12. Informacje o cenach transferowych:
        1. Przedłużenie do dnia 30 września 2020 roku terminu składania informacji o cenach transferowych w przypadku podmiotów, których rok podatkowy rozpoczął się po dniu 31 grudnia 2018 roku, a zakończył przed dniem 31 grudnia 2019 roku.
           
      13. Termin wydawania interpretacji indywidualnych:
        1. Przedłużenie o 3 miesiące standardowego terminu na wydanie interpretacji indywidualnej w przypadku wniosków złożonych i nierozpatrzonych do dnia wejścia w życie Ustawy oraz wniosków złożonych od dnia wejścia w życie Ustawy do dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii.
           
      14. Przedłużenie terminów rozliczenia podatku CIT:
        1. Dla podatników podatku dochodowego od osób prawnych wydłużony został termin do dnia 31 maja 2020 roku na:
          • złożenie zeznania o wysokości dochodu osiągniętego (straty poniesionej) w roku podatkowym, który zakończył się w okresie od dnia 1 grudnia 2019 roku do dnia 31 stycznia 2020 roku,
          • wpłaty podatku należnego wykazanego w zeznaniu, o którym mowa powyżej, albo różnicy między podatkiem należnym od dochodu wykazanego w tym zeznaniu a sumą należnych zaliczek za okres od początku roku, o którym mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych.
        2.  

        3. W przypadku podatników podatku dochodowego od osób prawnych:
          • którzy w roku podatkowym, który zakończył się w okresie od dnia 1 grudnia 2019 roku do dnia 31 stycznia 2020 roku, osiągali wyłącznie dochody wolne od podatku na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych;
          • których przychody z działalności pożytku publicznego stanowiły co najmniej 80% łącznych przychodów uzyskanych w tym roku przez tego podatnika,

           
          wskazane wyżej terminy zostały wydłużone do dnia 31 lipca 2020 roku.
           

      15. Odroczenie terminów dotyczących sprawozdań finansowych:
        1. Przedłużenie do dnia 31 lipca 2020 roku terminu przekazania przez podatników PIT prowadzących księgi rachunkowe sprawozdań finansowych za pomocą środków komunikacji elektronicznej Szefowi KAS.
        2.  

        3. Wydłużenie terminu zamknięcia ksiąg rachunkowych o trzy miesiące, a w przypadku jednostek podlegających nadzorowi KNF – o dwa miesiące.
           
        4. Wydłużenie terminów sporządzenia i zatwierdzenia rocznych sprawozdań finansowych oraz skonsolidowanych sprawozdań finansowych przez jednostki dominujące o trzy miesiące, a w przypadku jednostek podlegających nadzorowi KNF – o dwa miesiące.
           
        5. Wymienione powyżej odroczenia terminów mają zastosowanie do roku obrotowego kończącego się po dniu 29 września 2019 roku, jednak nie później niż w dniu 30 kwietnia 2020 roku.
    4. Pomoc i ulgi finansowe dla SME
      1. Dodatkowe świadczenie pieniężne związane ze spadkiem obrotów:
        1. W razie wysokiego spadku obrotów o co najmniej:
          • 30% – może być przyznane w wysokości nieprzekraczającej kwoty stanowiącej sumę 50% wynagrodzeń poszczególnych pracowników objętych wnioskiem o dofinansowanie wraz ze składkami na ubezpieczenia społeczne należnymi od tych wynagrodzeń, jednak nie więcej niż 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę, powiększonego o składki na ubezpieczenia społeczne od pracodawcy w odniesieniu do każdego pracownika;
          • 50% – może być przyznane w wysokości nieprzekraczającej kwoty stanowiącej sumę 70% wynagrodzeń poszczególnych pracowników objętych wnioskiem o dofinansowanie wraz ze składkami na ubezpieczenia społeczne należnymi od tych wynagrodzeń, jednak nie więcej niż 70% kwoty minimalnego wynagrodzenia, powiększonego o składki na ubezpieczenia społeczne od pracodawcy, w odniesieniu do każdego pracownika;
          • 80% – może być przyznane w wysokości nieprzekraczającej kwoty stanowiącej sumę 90% wynagrodzeń poszczególnych pracowników objętych wnioskiem o dofinansowanie wraz ze składkami na ubezpieczenia społeczne należnymi od tych wynagrodzeń, jednak nie więcej niż 90% kwoty minimalnego wynagrodzenia, powiększonego o składki na ubezpieczenia społeczne od pracodawcy, w odniesieniu do każdego pracownika.
        2.  

        3. Świadczenie może być wypłacane przez okres nie dłuższy niż 3 miesiące – w przypadku średnich przedsiębiorców lub 6 miesięcy – w przypadku małych i mikroprzedsiębiorców. Rada Ministrów może wydać rozporządzenie, mocą którego przedłuży powyższe okresy wsparcia.
      2.  

      3. Czasowe zwolnienia z ZUS:
        1. Zleceniobiorcy, mikroprzedsiębiorcy (do 9 osób zatrudnionych) oraz samozatrudnieni (o ile ich przychód w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku nie przekroczy 300% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia) mają być zwolnieni z obowiązku odprowadzania składek ZUS przez okres 3 miesięcy (1 marca – 31 maja 2020 roku).
    5. Zmiany w Kodeksie spółek handlowych:
      1. Wprowadzenie zmian w sposobie odbywania posiedzeń oraz podejmowania uchwał przez organy zarządzające oraz nadzorcze spółek z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółek akcyjnych.
      2.  

      3. Możliwość odbywania posiedzeń organów z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej wynika wprost z przepisów prawa, zaś ich wyłączenie lub modyfikacja będzie wymagać właściwych postanowień w umowie lub statucie spółki.
         
      4. Usunięcie dotychczasowych ograniczeń co do spraw wyłączonych od rozstrzygania przy użyciu środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość, oddawania głosu na piśmie za pośrednictwem innego członka organu oraz trybu pisemnego. W ten sposób będą mogły być zatem rozstrzygane wszystkie rodzaje spraw, z wyjątkiem spraw wprowadzonych do porządku obrad na posiedzeniu.
      1. Nowe możliwości odbywania posiedzeń zarządu i rad nadzorczych spółek kapitałowych:
        1. uczestniczenie w posiedzeniach zarządu i rady nadzorczej możliwe przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumienia się na odległość;
        2.  

        3. podejmowanie uchwał zarządu i rady nadzorczej możliwe w trybie pisemnym lub przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość;
           
        4. udział w podejmowaniu uchwał zarządu i rady nadzorczej możliwy poprzez oddanie głosu na piśmie za pośrednictwem innego członka zarządu i rady nadzorczej.
      2.  

      3. Zmiany w sposobie odbywania zgromadzeń wspólników i walnych zgromadzeń:
        1. O ile umowa lub statut spółki nie będą stanowiły inaczej, udział w zgromadzeniu wspólników i walnych zgromadzeniach możliwy będzie także przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej.
        2.  

        3. Informacja o wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej musi zostać podana przez zwołującego zgromadzenie wraz ze szczegółową informacją o sposobie uczestniczenia w tym zgromadzeniu, wypowiadania się w jego trakcie, wykonywania na nim prawa głosu oraz wniesienia sprzeciwu od podjętej wówczas uchwały bądź uchwał.
    6. Kredyt konsumencki:
      1. Obniża się maksymalne limity na pozaodsetkowe koszty kredytów konsumenckich. W odniesieniu do kredytów konsumenckich:
        1. o terminie spłaty nie krótszym niż 30 dni, maksymalna wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu konsumenckiego stanowić będzie sumę:
          • 15% całkowitej kwoty kredytu (obniżono z 25%);
          • 6% kwoty kredytu odniesionej do liczby dni kredytowania w okresie 1 roku (obniżono z 30 %),
        2.  

        3. o terminie spłaty krótszym niż 30 dni, maksymalna wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu konsumenckiego wynosić będzie 5% całkowitej kwoty kredytu.
      2.  

      3. Dodatkowo, wszystkie pozaodsetkowe koszty kredytu konsumenckiego nie będą mogły być wyższe niż 45% kwoty kredytu (obniżono ze 100%).
         
      4. Pozaodsetkowe koszty kredytu zastrzeżone powyżej w/w maksymalnych wysokości będą nienależne.
         
      5. Wskazane powyżej ograniczenia tracą moc po upływie 365 dni od dnia wejścia w życie.
    7. Pobyt oraz wizy dla cudzoziemców:
      1. Wydłużenie okresu ważności zezwoleń na pobyt czasowy lub pobyt na podstawie wizy krajowej, jeżeli koniec okresu ich ważności wypada w okresie stanu epidemii do 30 dnia następującego po dniu odwołania tego stanu z zastrzeżeniem, że gdyby po okresie stanu epidemii obowiązywał jeszcze ponownie stan zagrożenia epidemicznego, to wówczas termin ulegnie przedłużeniu do 30 dnia od dnia odwołania tego właśnie stanu (jako zdarzenia późniejszego).
      2.  

      3. Powyższe przedłużanie nie wymaga wydania nowej naklejki wizowej, ponieważ wymagałoby to osobistego stawienia się cudzoziemca w urzędzie w celu ich odbioru.
         
      4. Regulacja nie dotyczy wiz Schengen, których przedłużanie uregulowane jest w prawie unijnym, ani zezwoleń na pobyt stały i zezwoleń na pobyt rezydenta długoterminowego UE (zezwolenia o charakterze bezterminowym).
      1. Wydłużenie terminu na składanie wniosków o udzielenie zezwoleń pobytowych:
        1. ojeżeli ostatni dzień legalnego pobytu cudzoziemca w Polsce przypada w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii,
        2.  

        3. termin na wystąpienie z odpowiednim wnioskiem zostaje wydłużony do 30 dnia następującego po dniu odwołania tego ze stanów, który obowiązywał jako ostatni.
    8. Turystyka i podróże:
      1. Podróżny może odstąpić od umowy o udział w imprezie turystycznej przed jej rozpoczęciem bez ponoszenia opłat, jeżeli ma to bezpośredni związek z epidemią. Odstąpienie umowy jest skuteczne z mocy prawa po upływie 180 dni od powiadomienia o tym organizatora turystyki. Dotyczy to również sytuacji, gdy z tego powodu umowę rozwiązuje organizator turystyki.
         
      2. Podróżny może zgodzić się na otrzymanie od organizatora turystyki vouchera na poczet przyszłych imprez turystycznych (do wykorzystania w ciągu roku od dnia, w którym miała się odbyć impreza turystyczna). Nie przysługuje mu wtedy prawo odstąpienia od umowy. Wartość vouchera nie może być niższa niż kwota wpłacona na poczet realizacji dotychczasowej umowy. Dotyczy to również sytuacji, gdy umowę rozwiązuje organizator turystyki.
         
      3. Jeżeli organizator turystyki nie dokonał zwrotu poniesionych przez podróżnego kosztów, gdy podróżny odstąpił od umowy lub rozwiązał ją organizator turystyki, a termin na ich dokonanie nie upłynął przed 13 marca 2020 roku, zasady określone powyżej stosuje się odpowiednio. Stosuje się je także wobec przedsiębiorcy lub rolnika świadczącego usługi hotelarskie (są oni jednak zobowiązani do zwrócenia wpłaconych przez klienta środków w ciągu 180 dni od rozwiązania umowy).
    9. Polski Fundusz Rozwoju:
      1. Zadania publiczne w zakresie zwalczania skutków epidemii COVID 19 wykonuje także Polski Fundusz Rozwoju.
         
      2. Polski Fundusz Rozwoju może udzielać, bezpośrednio lub pośrednio, finansowania przez:
        1. obejmowanie lub nabywanie udziałów, akcji, warrantów subskrypcyjnych, obligacji wierzytelności praz przystępowanie do spółek osobowych; lub
        2.  

        3. udzielanie pożyczek, gwarancji lub poręczeń.
           
      3. Są to formy finansowego wsparcia alternatywne do bankowego finansowania długiem, mogą być przy tym preferencyjne.